Đền Suối Thầu xã Bản Luốc cùng với đền Vinh Quang là một
trong hai ngôi đền hiếm hoi được xây dựng trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì tỉnh
Hà Giang nằm cách trung tâm huyện lỵ Hoàng Su Phì tỉnh Hà Giang 16km. Đền tọa
lạc trên sườn một quả núi thuộc thôn Suôi Thầu xã Bản Luốc với tổng diện tích
xây dựng là 47m2, xung quanh có những thửa ruộng bậc thang bạt ngàn uốn lượn
thuộc khu vực vùng lõi của danh thắng di tích Quốc gia ruộng bậc thang của xã
Bản Luốc.
Theo những hồ sơ tài liệu và sổ sách ghi chép mà Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Hoàng Su Phì sưu tầm khảo cứu cũng như những truyền
thuyết kể rằng: Vào thời điểm trước khi xây dựng đền, tại khu vực thôn Suối
Thầu lúc đó có một nhóm hộ gia đình dân tộc Dao áo dài (còn gọi là Dao Tiểu
bản) từ thôn Bản Luốc của xã Bản Luốc hiện nay đến lập nghiệp. Khi đó, rừng núi
còn hoang vu, cuộc sống người dân gặp nhiều khó khăn, do bệnh tật, sâu bọ phá
hoại mùa màng, dã thú hoành hành… Quan trấn thủ địa phương lúc đó là ông Đặng
Minh Đông (bí danh Đặng Diễn) đã cho người tìm thầy cúng, thợ, nghệ nhân xây
dựng đền và đắp 13 pho tượng thờ các thần linh, cầu cho nhân dân sức khoẻ, mưa
thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, tai qua nạn khỏi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Đồng thời, cùng với việc dựng đền đắp tượng, ông Đặng Minh Đông còn hướng dẫn
các gia đình người Dao khai hoang làm ruộng bậc thang trồng lúa nước và làm
nương dẫy, vì vậy đời sống của các hộ gia đình dần ổn định. Sau khi ông mất,
nhân dân trong làng vô cùng tiếc thương, để ghi nhớ công ơn bà con đã đắp thêm
pho tượng ông và lập bát hương đưa vào thờ tại đền.
Từ
khi được xây dựng đến nay, đền đã qua nhiều lần trùng tu song vẫn giữ nguyên
dáng vẻ ban đầu. Hiện nay trong đền còn giữ được cây xà nóc (thượng nương),
ngoài hai chữ Phúc và chữ Lộc bằng chữ Hán ở hai đầu, cây xà nóc còn ghi năm
xây dựng ngôi đền, phiên âm như sau:
Dịch
nghĩa: Nước Đại
Đền
có tổng diện tích xây dựng trên 70m2 gồm các hạng
mục: Đền và bếp. Qua lời kể của các cụ cao tuổi và các tài liệu còn ghi chép
được thì ngôi đền xưa kia tường thưng bằng gỗ, có các hàng chân cột, vì, sà làm
bằng gỗ, mái lợp gianh. Trải qua thời gian cũng như biến cố lịch sử nên ngôi
đền đã bị hư hỏng và sửa chữa nhiều lần. Năm 2006, nhân dân trong vùng đã trùng
tu tôn tạo lại đền trên nền đất cũ, chất liệu chủ yếu bằng đất, gỗ và gạch, gồm
có 1 gian với tộng diện tích 33m2, dài 7,5m, rộng
4,4m. Đền có kiến trúc chữ nhất, phía trong có ban thờ đắp bằng đất, phía trên
có 14 pho tượng gồm:
+
Tượng bên phải (nhìn từ trong ra) là Ngọc Hoàng (Nhùi Vương – tiếng dân tộc
Dao), đầu đội mũ bình thiên, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng tươi cười, mặt
đỏ, mặc áo hoàng bào màu vàng, hai tay để trong lòng bụng đỡ gương thần soi
chúng sinh. Tượng trong tư thế ngồi trên ngai vàng, cao 1m;
+
Tượng bên trái (trong nhìn ra) là Diêm Vương, đầu đội mũ, lông mày rậm, mắt mở
to, sống mũi thẳng, khuôn mặt hồng, áo màu đỏ, xanh và đen, tay phải để úp trên
đầu gối, tay trái để ngửa trên đầu gối. Tượng trong tư thế ngồi, cao 95cm.
+
Tượng Ngọc Nữ (đứng bên phải cạnh Ngọc Hoàng), tóc búi tó hai bên, mắt mở to,
miệng tươi cười, mặc áo màu xanh, 2 tay dâng tấu sớ trước ngực. Tượng trong tư
thế đứng, cao 30cm.
+
Tượng Kim Đồng (đứng bên trái cạnh Diêm Vương), mắt mở to, miệng tươi cười,
sống mũi thẳng, mặc áo màu đỏ, xanh, hai tay dâng tấu sớ trước ngực. Tượng
trong tư thế đứng, cao 30cm.
+
Ban thờ góc trong bên trái (trong nhìn ra) có 3 pho tượng (tượng Quan Thế Âm
toạ ở giữa và 2 tượng hầu cận):
-
Tượng Quan Thế Âm, đầu đội bảo quan, mặt trái soan, mắt mở to, sống mũi thẳng,
miệng hé mở, tay phải đặt trên đầu gối, tay trái cầm lọ cam lồ trước bụng, chân
trái khoanh tròn, chân phải để chống. Tượng cao 70cm, toạ trên ban thờ (cao
30cm, dài 70cm, rộng 55cm), phía trước của ban thờ được gắn ngói mũi hài tạo
thành cánh sen màu đỏ.
-
Tượng Thiện Tài Đồng Tử, cắt tóc ngắn, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng tươi
cười, hai tay chắp trước ngực, mặc áo đỏ, quần xanh. Tượng trong tư thế đứng,
cao 35cm.
+
Tượng Thiện Tài Long Nữ, tóc để dài chấm vai, mắt mở to, sống mũi thẳng, miệng
hé mở, hai tay chắp trước bụng, mặc áo màu xanh, quần đỏ. Tượng trong tư thế
đứng, cao 40cm.
+
Ban thờ góc trong bên phải (nhìn từ trong ra) có 3 pho tượng:
-
Tượng thần Sấm Sét (Lôi Thần), có khuôn mặt đen dữ tợn, đầu đội mũ, mắt mở
trắng, mũi to, miệng như đang quát tháo, mặc quần áo xanh, cổ áo và đai lưng
màu đỏ, tay phải cầm 1 cây huyền trượng giơ ngang vai, tay trái cầm 1 lệnh bài
từa tựa thánh giá ngang bụng. Tượng trong tư thế cưỡi mây, cao 81cm.
-
Hai tượng hầu cận Lôi Thần đứng 2 bên. Tượng bên trái đầu đội mũ, mắt mở to,
miệng hé mở, mặc quần áo xanh, cổ áo và viền ống tay màu vàng đỏ, tay phải cầm
cây truỳ, tay trái đặt ngang bụng; tượng bên phải đầu đội mũ, mắt mở to, mặt
trái xoan, sống mãi thẳng, mặc áo đỏ, cổ áo viên xanh, quần màu đen đỏ, 2 tay
chắp trước ngực. Tượng cao 65cm.
+
Phía ngoài của ban thờ thần Sấm Sét là ban thờ và tượng thần thổ Địa và ông
Đặng Minh Đông. Thần Thổ Địa toạ trên bệ, đầu đội mũ, mắt nhìn xuống, mặt đen,
miệng tươi cười, mặc áo màu xanh, cổ áo và ống tay áo được viền màu vàng, xanh,
đen, quần màu vàng, tay trái đặt úp trên gối, tay phải cầm đính bạc để ngửa
trên gối.
+
Đối diện với ban thờ Thổ Địa, ông Đặng Minh Đông là ban thờ Quan Âm và Mẫu.
Phía ngoài là tượng Quan Âm ngồi trên lưng hổ, đội bảo quan, mắt mở
to, mặt trái xoan, tai vểnh về phía trước, sống mũi thẳng, tay trái để áp vào
lòng bụng, tay phải đặt úp lên gối phải, mặc thiên y màu xanh, đỏ, vàng, diên
mạo rất đoan nghiêm. Toạ bên cạnh tượng Quán Âm là tượng Mẫu trong tư thế ngồi,
mắt hơi nhìn xuống, tai to hơi vểnh về phía trước, ngực để trần, áo và quần màu
xanh, 2 tay bế đứa trẻ đang cho bú, có một đứa trẻ ôm chân phải.
Năm 2013 đền Suối Thầu xã Bản Luốc đã được tỉnh Hà Giang
công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh theo quyết định số 1198/QĐ - UBND ngày
20/6/2013 của UBND tỉnh Hà Giang.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét