CHUYỆN CỦA SÚA

 CHUYỆN CỦA SÚA

Truyện ngắn

Trời đã vào thu nhưng bầu trời trong leo lẻo khiến những tia nắng giữa chiều càng thêm chói trang. Gạt dòng nước đang chảy dài trên má không rõ là mồ hôi hay nước mắt, Súa lầm lũi địu gùi chè tươi nặng chĩu về bản.

Nhà của Súa nằm giữa thôn Tà Chải, tức là làng to - một trong những ngôi làng đông đúc dân cư nhất của xã Túng Sán, là nơi sinh sống lâu đời của các tộc họ người Cờ Lao dưới chân đỉnh núi Tây Côn Lĩnh hùng vĩ. Nhớ lại cách đây hơn chục năm, ngày ấy hầu hết đám con trai, con gái trong làng cứ mười bảy, mười tám tuổi là bỏ học ở nhà làm ruộng rồi tìm vợ lấy chồng, chỉ có Súa sau khi học xong tiểu học được bố mẹ cho đi học tiếp cấp hai ở trung tâm xã. Ngày ấy kinh tế của đất nước còn khó khăn, Chính phủ chưa có chương trình hỗ trợ học sinh nghèo và con em dân tộc thiểu số nên cứ thứ sáu hàng tuần Súa lại khăn gói quả mướp về nhà làm ruộng, hái chè giúp Tế, Má (tức bố, mẹ theo tiếng Cờ Lao), sáng sớm thứ hai lại địu gạo, rau, củ, quả xuống trường làm lương thực, thực phẩm ăn cho cả tuần. 

Vất vả là thế nhưng chẳng biết do trời ban hay ông bà để lại mà nước da Súa cứ trắng hồng, đôi má bầu bĩnh căng đầy nhựa sống. Không những thế, ở trường Súa còn là cây văn nghệ vì biết hát hàng trăm bài hát dân ca của dân tộc Cờ Lao, biết thổi thổi kèn lá và thêu thùa may vá cũng giỏi. Chính vì vậy trong đám trai làng có hàng chục đứa cứ trực chờ làm quen nhưng cái bụng Súa không ưng ai vì chỉ muốn được đi học để sau này làm cán bộ, hoặc chí ít thì cũng biết cái kiến thức để tăng gia sản xuất cho cuộc sống bớt khổ.

Thế nhưng, có một sự kiện đã làm đảo lộn cuộc sống vốn hồn nhiên vô tư của Súa. Một ngày nọ khi vừa tan học, sau hơn hai giờ đồng hồ cuốc bộ và leo dốc khiến đôi chân mỏi nhừ, cuối cùng thì Súa cũng về đến nhà. Nhưng tự nhiên Súa linh cảm thấy gì đó là lạ vì vừa bước vào đến nhà chợt thấy có mấy người lạ hoắc đang ngồi uống nước với Tế và Má, bên cạnh có một thằng bé cỡ tuổi em của Súa. Trên bàn thờ có một bó lá thuốc khử và một túi vải đựng thứ gì đó nặng trĩu.

Thấy Súa bước vào cửa, bố Súa mừng rỡ:

- Ô pồ! Nó về đây rồi, đi đường mệt không.

Hơi ngỡ ngàng vì toàn người lạ, Súa lí nhí cất tiếng chào:

- Cháu chào các bác, con chào Tế, Má.

Không kịp để Súa định thần xem nhà hôm nay có việc gì, ông Dùng - bố Súa nói luôn:

- Con Súa nó về rồi, giờ ta bàn việc luôn, ông nhỉ! Súa, ngồi đây bố nói chuyện.

Đợi Súa lấy chiếc ghế và ngồi xuống bên bếp lửa ông mới giới thiệu:

- Đây là ông Hùng Sài bạn lâu năm của bố ở trên thôn Túng Quán Lìn, còn đây là Phà Sánh. Năm mày mới sinh ra tao đã hứa gả mày cho con ông ấy, hôm nay là ngày lành tháng tốt gia đình ông Hùng Sài đến làm cái thủ tục để cuối năm làm đám cưới cho hai đứa mày.

Nghe Tế nói, Súa nghe như có tiếng nổ ở hai bên tai, cô há hốc mồm đến mấy phút mà không nói được câu nào. Mãi sau, định thần lại Súa mới lắp bắp:

- Ôi… nhưng con đang đi học mà Tế…

- Học thế là đủ rồi, biết đếm cái tiền, biết cân bao thóc, con gà, con ngan mà không bị bọn đón hàng nó lừa là được rồi. Ở nhà lấy chồng, cái ruộng cái nương nó nuôi chứ cái lớp học nó nuôi mày được ngày nào.

Nghĩ đến cảnh ở độ tuổi mười sáu mà phải nghỉ học, phải xa tế má đến ở với nhà người khác vốn lạ hoắc mà Súa thấy bàng hoàng trong lòng. Nghĩ một lát cô cương quyết:

- Không, con không bỏ học đi lấy chồng đâu, mà năm nay con mới mới bẩy tuổi, cưới tảo hôn xã phạt nặng lắm…

Chỗ mạnh cái điếu ục xuống đất, ông Dùng gằn giọng:

- Không lấy là thế nào! Thuốc khử, lễ vật tao đã dâng lên tổ tiên nó nhận kia rồi, bây giờ trả lại nó mà giận làm cho mất mùa, trâu bò lợn gà mà chết bệnh chết dịch thì lấy gì mà sống. Mày muốn để cả cái nhà này khổ vì mày à…

Ông Dùng nói động đúng đến nỗi lo của Súa. Người Cờ Lao vốn cấy lúa một vụ trên các thửa ruộng bậc thang và chủ yếu dựa nhờ vào đất trời, nếu không may vào vụ cấy mà xảy ra hạn hán hay sâu bệnh thì cả năm ấy coi như đói kém. Vì thế nên ai ai cũng chỉ sợ mất mùa.

Cú sốc đầu đời quá lớn đối với một người con gái ở tuổi mười sáu như Súa. Đầu óc như muốn nổ tung khi không có sự lựa chọn giữa ngã ba đường, Súa chạy vào giường kéo tấm rido rồi nằm khóc rưng rức.

Đúng một tuần sau, cũng chiều thứ sáu mấy người bên nhà trai mang sang ba con gà và 5 ống gạo đến nhà Súa rồi tự mổ gà nấu cơm cùng Tế, Má và cô, dì, chú, bác vừa ăn cơm vừa ăn vừa bàn thời gian tổ chức đám cưới cứ như không có Súa. Trong lòng đau lắm nhưng phận làm con, Tế Má đã lựa chọn thì phải chịu.

Sau khi nghe lời Tế Má bỏ học về nhà chuẩn bị lấy chồng, Súa cảm thấy vô cùng tự ti và xấu hổ vì bị đám bạn trêu, không những thế cả Súa và Tế Má còn bị thôn đưa ra kiểm kiểm vì vi phạm quy ước khiến thôn mất danh hiệu Thôn Văn hóa.

Vốn là người hay lam hay làm, ngày cưới, Súa cũng cùng mọi người sắm sửa cỗ bàn và dọn dẹp cứ như không phải ngày cưới của mình. Duy chỉ có Phà Sánh là say lướt khướt mấy ngày liền. Tiếng là cô dâu chú rể nhưng suốt bấy nhiêu ngày từ khi dạm ngõ đến hôm cưới hai người chưa nói một câu gì với nhau. Mãi đến tối sau khi cùng mấy anh chị em nhà bếp dọn dẹp xong đống bát đĩa, Súa lên giường nằm nghỉ, được một lát thì Phà Sánh vén màn chui vào. Đến giờ Súa vẫn không quên được cái mùi nồng chát của rượu cộng với mùi thuốc khử và mùi mồ hôi sau nhiều ngày không tắm phả ra từ chồng mới cưới trong cái đêm đầu tiên ấy. Chạy ra ngoài sân cô nôn thốc nôn tháo.

Sau đám cưới, cuộc sống của Súa như chiếc lá cây, khi ở trên cành là xanh mướt, khi rơi xuống đất sẽ héo khô, thế nhưng chiếc lá cây rừng mang tên Súa lại không rơi xuống mặt đất mà rơi xuống suối, nó không khô mà nước chảy đến đâu thì lá cây cuốn theo đến đó. Pà Sánh vốn quen với lối sống tự do, ít rèn rũa nên có lớn mà không có chí, suốt ngày chỉ mải theo lũ bạn lên rừng săn bắn rồi rượu chè, mọi việc ruộng nương đồng áng phó mặc cho Súa, thậm chí có dạo Phà Sánh đi chơi cả tháng mới về. Chán ngán với cuộc sống buồn tủi tẻ nhạt, Súa ban đầu thì về nhà bố mẹ đẻ một vài ngày, sau thì cả tháng mà Phà Sánh cũng chẳng thèm đoái hoài. Vậy mà năm nào nhà Tế Má lúa cũng được mùa. Điều đó khiến Tế, Má và Súa nghiệm ra rằng chỉ có con người mới thay đổi được cuộc sống, mới làm cho mùa vụ tươi tốt. 

Và, Súa giờ đã có cuộc sống mới. 

Số là ở nhà Phà Sánh được 5 năm thì Súa ly hôn và về sống với Tế Má, sau đó được ủy ban xã cử đi học bổ túc và tiếp tục học lớp trung cấp nông nghiệp tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên của huyện. Những ngày cuối tuần về thăm nhà Súa thường đi nhờ xe máy của một anh công nhân tên Dũng làm ở xưởng chè của xã, tìm hiểu ra thì được biết anh là người dưới xuôi lên cũng chưa có gia đình. Dần rà hai người nảy sinh tình cảm thương yêu nhau lúc nào không hay. Hơn một năm sau đó thì hai người tổ chức lễ cưới, rồi hai năm tiếp theo Súa học xong chương trình trung cấp và được tuyển dụng vào công chức của xã. Đến giờ hai người đã có hai mặt con đủ cả trai lẫn gái, cuộc sống cũng dần sung túc hơn xưa. Được cái Dũng hiền lành và nhất mực thương yêu Súa. Năm nào Dũng ở lại ăn tết với bố mẹ vợ, sau tết mới về thăm nhà. 

Tết năm nay, hết dịch Covid-19, Súa và Dũng đã sắm sửa rất nhiều đồ để chuẩn bị đưa hai con về đón tết với ông bà nội. Đó chính là chùm quả ngọt mà ông Trời đã ưu ái dành cho Súa sau những tháng ngày cơ cực.