ĐƯỜNG ĐỜI

Trần Chí Nhân.

Sang nhà anh con trai lớn ăn cơm với ông thông gia ở quê lên chơi, sau chầu rượu ông Thứ lõng thõng về nhà. Dưới ánh trăng nhờ nhờ mắt lại kém không nhìn rõ khiến ông va gối vào dãy xe đạp xếp hàng dọc con dốc dẫn vào ngõ nhà. Vừa đau điếng vừa lóe lên trong đầu ý nghĩ mấy thằng trai làng lại đến quậy phá chuyện tình duyên của đứa con gái út khiến ông nổi cơn lôi đình to giọng chửi đổng:

- Ơ nhể! nhà tao có phải bãi trông xe đâu, ngày nào cũng như ngày nào, bọn này láo toét...

Nói chưa dứt câu, ông vung chân đạp phắt mấy cái xe lộn phèo xuống đường cái rồi gọi:

- Con Dung đâu?

Ở trong bếp, Dung và Khanh cùng hơn chục cậu thanh niên đang sưởi lửa nướng ngô, nghe thấy tiếng xe đạp rơi loảng xoảng rồi tiếng ông Thứ chửi liền hốt hoảng mỗi đứa chạy ra vườn tìm một gốc cây chốn kỹ, duy chỉ có Yên là dám ngồi lì ở lại.

Nghe tiếng bố gọi, Dung chạy vội ra sân, vừa lạnh vừa sợ Dung đáp lời:

- Con đây bố...

- Ngày mai mày đi chặt mấy cây tre rào cái cổng vào cho tao, cứ như bãi để xe miễn phí không bằng...

Biết tính bố, cô im lặng trở vào dụi củi tắt bếp rồi vào nhà cài chặt cửa tắt đèn leo lên giường ngủ. Ngoài vườn, Khanh cùng mấy thanh niên đợi ông Thứ vào nhà một lát mới rón rén mò ra cổng nhấc xe chuồn thẳng.

Dung vốn là con gái út trong một gia đình khá giả, bố mẹ cô vốn là người Thái Bình lên khai hoang và định cư ở huyện Sơn Dương này từ những năm 1970. Dạo ấy vùng này còn hoang vu lắm, chỉ lác đác dăm ba hộ người Cao Lan chủ yếu sống bằng nghề khai thác lâm sản và làm rẫy, cả nhóm mấy chục hộ gia đình từ dưới xuôi lên chia nhau mỗi nhà một quả đồi để lập nghiệp. Vậy mà bằng bàn tay và sự cần mẫn chỉ chưa đầy hơn chục năm họ đã biến cả một vùng rộng lớn chỉ toàn là rừng và những bãi sình lầy mọc đầy lau sậy thành những vườn tược ruộng đồng trù phú. Có của ăn của để, mấy anh anh chị của Dung được bố mẹ cho ăn học đến nơi đến chốn và thoát ly công tác trong ngành công an, quân sự và ngân hàng còn lại cô và một người anh giáp với Dung thì vẫn sinh sống cùng bố mẹ.

Từ nhỏ đã được chăm bẵm không phải làm lụng vất vả nên cô trắng trẻo, mũm mĩm xinh xắn hơn hẳn nhóm bạn cùng trang lứa. Dạo còn đang học lớp 10 phổ thông Dung đã đem lòng yêu mến Khanh - bạn học cùng lớp ở Trường Trung học phổ thông Kim Xuyên. Gọi là yêu nhưng ngày ấy tình cảm của hai đứa trong trắng lắm, không quan tâm nhiều đến gia cảnh bởi nhà Khanh nghèo mà Dung quý Khanh bởi cậu hiền lành, học giỏi và hay giúp đỡ bạn bè trong học tập. Lớp học gồm 3 dãy bàn, Dung và Khanh mỗi đứa cùng ngồi ở đầu hai dãy bàn kê sát nhau, thi thoảng hai đứa mượn của nhau khi thì cây bút, khi thì tập vở nháp và để giữ trật tự hai cô cậu chỉ dám lấy cây thước kẻ gõ nhẹ vào tay nhau rồi ra dấu mượn, đi kèm với đó là ánh mắt nhìn. Và cũng từ những ánh mắt đó mà tình cảm giữa hai người nhen nhóm từ khi nào không biết. Thế nhưng cũng giống như cả lớp gần năm chục đứa trong lớp khi ấy dù có thích nhau đến mấy cũng chẳng đứa nào dám nói với nhau một câu yêu hoặc những từ gần giống như thế bao giờ.

Dạo ấy các phương tiện giải trí không nhiều sách báo cũng ít, cứ tìm mua hoặc mượn được cuốn nào hay thì cả lớp chuyền tay nhau đọc đến rách nát. Dung và Khanh lại là hai con mọt sách nhất lớp. Ban đầu, hễ một trong hai đứa mượn được cuốn nào hay thì đọc trước và dùng bút chì khoanh vào những dòng chữ hoặc những đoạn văn hay về tình yêu trong cuốn sách rồi đưa cho nhau đọc để nói hộ lòng mình với nhau. Một trong hai đứa đọc xong lại dùng tẩy chì để xóa những nét chì đánh dấu. Mãi sau, cái phương pháp trao đổi thông tin ấy cũng bị bạn bè phát hiện và trêu đến phát khóc nên hai đứa đành phải viết vào những mảnh giấy nhỏ và kẹp vào giữa những trang sách rồi đưa cho nhau mượn. Một bữa Dung và Khanh chơi  bói 3 gạch 9 dòng để đoán chọn người yêu bằng cách để Khanh gạch những nét sổ sau đó Dung tìm kết quả. Khi đối chiếu với đáp án Khanh thấy Dung mặt đỏ bừng và không cho xem kết quả. Mãi đến gần hết tiết học cuối cô mới đưa đáp án số 003 cho Khanh, đại ý: Người yêu của bạn cao cân đối, nhỏ nhắn con nhà giàu, được gọi là hoa khôi của giới mình… Đọc xong Khanh viết vội mấy chữ phía sau "là D. đấy thôi" rồi dúi vội vào cuốn vở viết của Dung.

Mãi đến giữa năm lớp 11, vào dịp tết Khanh mới cùng mấy đứa bạn đến nhà Dung chơi. Lần đầu tiên đến nhà bạn gái, chưa đến con dốc đầu ngõ mà tim Khanh đập thình thịch mặt đỏ tía tai. Mấy đứa bạn được thể lại càng trêu dữ gọi Dung:

- Dung ơi, lấy cho tao lọ dầu, thằng Khanh bị cảm nặng rồi.

Đang giặt đồ ở giếng nước gần bếp, Dung khá bất ngờ khi Khanh cùng với  nhóm bạn đến. Chẳng hơn gì Khanh, Dung lúng túng lại đeo đôi tông lì nên bị ngã oạch xuống nền xi măng trơn trượt. Chạy vội vào nhà thay quần áo Dung pha chè và lấy bánh kẹo mời nhóm bạn. Đảo mắt một vòng không thấy Khanh, Dung chạy ra cửa định tìm thì thấy cậu đang định với tay bẻ cành hoa dành dành trắng muốt ngoài vườn. Dung nhắc khéo đầy ý tứ:

- Hoa dành dành để dành đừng hái, Khanh ơi!

Như kẻ trộm bị bắt quả tang, Khanh buông vội cành hoa mặt đỏ tía tai hỏi chống chế:

- Vậy để dành đến khi nào thì hái được?

Biết Khanh đoán được ẩn ý câu nói của mình, Dung cũng ngượng chín mặt trả lời:

- Không biết… Khanh vào nhà uống nước cùng mọi người đã rồi thích hoa gì thì hái sau...

Nhặt vội mấy cánh hoa bưởi mới rụng, cậu bỏ vào túi rồi vào nhà với đám bạn.

Lần đầu tiên Khanh đến nhà Dung là như vậy, hương hoa bưởi xen lẫn mùi thơm ngọt lờ lợ của hoa dành dành đến giờ như vẫn còn thoang thoảng trong sống mũi Khanh và mấy cánh hoa bưởi hôm ấy được cậu giữ mãi trong ngăn bàn học mấy năm sau đến khi khô quắt như một kỷ niệm khó phai.

Sau hôm ấy Khanh cùng với nhóm bạn cùng lớp hay đến chơi nhà Dung hơn, tình cảm giữa hai người cũng dần sâu đậm, tuy vậy, bản tính nhút nhát nên suốt thời gian gần hai năm trời cậu vẫn chưa một lần ngỏ lời yêu với Dung. Có một bận sau bữa cơm tối Khanh đạp xe đến nhà Dung, đi được một đoạn thì trời đổ mưa, đường trơn khiến cậu đi gần một giờ đồng hồ mới tới nơi, quần áo ướt nhẹt làm Khanh phân vân không dám lên nhà mà bần thần đứng ở mái cổng. Nghe tiếng chó sủa đoán là Khanh nên Dung đội chiếc nón lá ra đón. Cũng vẫn như mọi khi cậu chẳng nói câu nào, mắt Dung rưng rưng vừa thương vừa giận bởi Khanh không hiểu tâm lý của những người con gái như cô. Hơn 2 năm trời, sự chờ đợi một lời yêu từ Khanh của Dung gần như đã tới hạn. Ghé vội nửa vành nón Dung nghiêng đầu che mưa cho Khanh, hai người bước vội lên nhà. Mùi phấn trang điểm Con Én và son gió Thái thoang thoang thoảng cùng hơi thở gấp gáp của Dung dưới vành nón làm Khanh nao lòng, lần đầu tiên Khanh cảm nhận được sự gần gũi về thể xác nam nữ như vậy. Nén xúc động, Khanh cố gắng sắp xếp những ngôn từ rời rạc định nói lời yêu với Dung nhưng cũng vừa lúc hai người đã đi hết con dốc và đến thềm nhà. Như đoán được suy nghĩ của Khanh, Dung dừng lại nửa bước chân và nhìn vào mắt cậu nhưng đáp lại vẫn chỉ là ánh mắt ướt dại khờ của Khanh. Đôi chút bẽ bàng thoáng qua, Dung bước nhanh vào nhà.

Thấm thoắt đã 3 năm trôi qua, cuối cùng hai đứa cũng trải qua kỳ thi tốt nghiệp phổ thông trung học đầy khó khăn. Suốt thời gian đó Khanh vẫn chẳng nói lời tỏ tình với Dung mà chỉ thể hiện qua những ánh mắt nhìn đắm đuối tha thiết, Khanh chăm chút cho Dung từ cây bút, viên tẩy hoặc gợi ý giải những bài kiểm tra khó. Biết tính Khanh nhút nhát nên Dung không giận bởi trong thâm tâm cô biết rằng trái tim hai người đã dành cho nhau nên việc Khanh có ngỏ lời với cô hay không cũng không quan trọng bởi nó chỉ mang tính hình thức mà thôi. Những hôm nào không gặp nhau là cô thấy nhớ da diết trong lòng.

Những ngày đầu sau kỳ tốt nghiệp là quãng thời gian khá nặng nề của hai người bởi sự trống vắng khi không được nhìn thấy nhau hàng ngày như khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Là con út Dung không muốn xa bố mẹ như các anh chị đại học nên cô đi học nghề và mở hiệu may đo quần áo ở thị trấn nhỏ gần nhà, còn Khanh tham gia thi đại học sư phạm Thái Nguyên nhưng sau khi có giấy báo nhập học thì cậu lại bỏ ở nhà đi làm cho một xưởng gò hàn và tham gia vào công tác đoàn thanh niên ở xã. Hàng tuần cứ vào tối thứ 7 cậu lại đạp xe hơn chục cây số tới thăm Dung.

Đi làm được một thời gian, dành cụm được tiền Khanh mua tặng Dung một chiếc vòng tay bằng bạc có chiếc mặt hình trái tim. Đổi lại, mấy hôm sau Dung cũng mua tặng Khanh chiếc nhẫn khắc chữ D khá bay bướm, nhét vội vào tay Khanh, cô mỉm cười đầy ẩn ý.

Cuối năm ấy, Khanh được cử đi học lớp đào tạo mỹ thuật ngắn ngày do Huyện Đoàn mở cho các  ở trên Trung tâm văn hóa huyện. Dạo ấy thông tin liên lạc rất hạn chế, sóng di động chưa có, cả khu vực hạ huyện chỉ có một bốt điện thoại quay tay đặt ở quầy bưu điện nên suốt trong thời gian Khanh đi học hai người hoàn toàn mất liên lạc với nhau. Hơn hai tháng sau cậu trở về nhà lúc vừa tối. Lùa vội bát cơm, Khanh dắt xe đạp một mạch đến thăm Dung. Vừa bước chân vào cửa cậu đã thấy Yên - một người bạn học cùng lớp nhưng khác xã đang ngồi nói chuyện với ông Thứ, còn Dung vẫn miệt mài may quần áo cho khách ở quầy hàng ngày sát nhà. Thấy Khanh, Dung đỏ bừng mặt đứng dậy chào và xin phép bố sang bên nhà anh chị có chút việc.

Bạn bè lâu ngày mới gặp nhưng Khanh cảm thấy giữa cậu với Yên và ông Thứ có gì đó không mấy mặn mà, câu chuyện giữa ba người luôn gượng gạo, rời rạc chắp vá. Mãi gần 10 giờ tối không thấy Dung về Khanh xin phép hai người về trước.

Hôm sau, Khanh lại đến. Bước chân vào nhà thấy ngoài Yên và bố Dung còn có Như - anh trai kế trên của Dung đang ngồi quanh chiếc bàn uống nước. Cảm thấy sự giao tiếp giữa bố với Khanh có vẻ gượng ép và nhạt nhẽo, Như ái ngại nên kéo Khanh ra quán nước gần cổng khui nắp mỗi người một chai bia Tầu. Thấy ánh mắt dò hỏi của Khanh, Như kể như thanh minh:

- Dạo này thằng Yên hay đến chơi vì giữa hai nhà thân thiết với nhau, bố nó với ông cụ tao trước kia là hàng xóm, sau rủ nhau đi khai hoang ở trên này.

- Vâng, Yên học cùng lớp với em - Khanh đáp lời.

Uống gần hết chai bia, Như hỏi thẳng:

- Tao hỏi thật, mày thích con Dung thì sao không đặt vấn đề với nó mà lại cứ nhùng nhằng mãi thế ?

- Dạ… Khanh lúng túng vì câu hỏi bất ngờ nên chưa tìm được câu trả lời.

- Tao bảo thật, chúng mày bây giờ đến tuổi rồi, thích nhau thì cứ nói thẳng, việc gì mà sợ. Con Dung nó là em tao, dạo này có nhiều người nhòm ngó nhưng nó yêu ai, thương ai tao biết, còn thằng Yên nó là bạn mày và cũng là bạn con Dung nhưng tao không thích nó. Kiểu con trai mà tai quắt mặt rơi như vậy thì không khá được…

Nghe vậy, trong lòng Khanh lại nhen nhóm lên tia hy vọng.

Tối hôm sau nữa Khanh cùng với mấy người bạn lại đến nhà Dung, vừa bước vào nhà chưa kịp chào thì ông Thứ đã lên tiếng:

- Hôm nay nhà tớ có tý việc riêng của gia đình, cậu thông cảm nhá!

Liếc vội, Khanh thấy trên bàn uống nước có một nải chuối và mấy gói bánh đựng trong chiếc mâm bồng. Yên đang cúi gằm mặt xuống bàn, tay xoay xoay cái chén uống nước, ngồi bên cạnh là một ông già nhỏ nhắn giống hệt Yên, Khanh chột dạ và cảm giác như có một luồng điện chạy dọc sống lưng. Cậu lúng túng:

- Dạ vâng, cháu xin phép bác và gia đình…

Ra đến cổng, Khanh dắt chiếc xe đạp và cố dìn dứ để ngó xem Dung đâu mà chẳng thấy. Xuống hết con dốc, cậu và mấy đứa bạn nán lại chừng 30 phút cũng chẳng thấy. Đoán biết có chuyện chẳng lành Khanh đạp xe về mà lòng rối như tơ vò.

Ở trên nhà, ông Thứ quay vào trong gọi:

- Con Dung đâu, ra tao bảo.

Biết tính bố, cũng như mọi lần Dung từ trong buồng bước ra pha trà rồi định đi xuống bếp, ông Thứ ngăn lại:

- Mày ngồi đây, hôm nay tao có chuyện.

Cảm thấy ngộp thở, Dung ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh bố, liếc sang thấy Yên vẫn ngồi cắm mặt nhìn xuống bàn, tay cầm chặt chén trà. Ánh đèn dầu vàng ệch hắt lên khuôn mặt nhỏ thó của Yên in vào đúng góc tường khiến cái bóng méo sệch nhảy nhót thảm hại. Khác với bạn bè cùng lứa, Yên nổi tiếng là người chịu khó và tham việc như cái gen của bố mẹ di chuyền lại, cậu ít giao du chơi bời mà suốt ngày chỉ chí thú vào công việc ruộng đồng. Nhà chỉ có 3 anh chị em và hai bố mẹ nhưng cấy gần 4 mẫu ruộng chưa kể vườn tược, rừng cây ao cá. Ngoài bữa cơm trưa và buổi tối hoặc những ngày mưa gió thì cả nhà có mặt đông đủ, còn lại hầu hết thời gian trong ngày cả nhà Yên đều ở ngoài ruộng vườn. Làm nhiều đến nỗi cơ thể Yên gầy quắt xà lai, ngoài những khi lên lớp cậu chỉ mặc độc chiếc áo ba lỗ và cái quần cộc cậu và lội ruộng cả ngày mà không biết mệt, người nhỏ thó đen cháy như củ khoai nướng quá lửa vậy nhưng Yên có thể ăn vèo hết năm sáu bát cơm chan canh rau muống, gánh sáu bảy chục cân phân chuồng lội trên ruộng bùn mà cứ đi phăng phăng như không. Chính vì cái tính cần cù chịu khó mang tính gia truyền ấy mà ông Thứ say Yên như cóc say thuốc lào. Mặc dù vậy Dung không quan tâm nhiều đến Yên. Từ ngày học xong phổ thông trung học Dung thấy Yên hay đến nhà chơi hơn nhưng chủ yếu ngồi nói chuyện với bố, đôi khi Yên cũng tranh thủ thời gian và cơ hội để nói dăm ba câu chuyện với Dung nhưng cô cũng không để ý lắm. Mãi mấy hôm gần đây cô thấy bố nói bâng quơ trong bữa cơm là có người đánh tiếng muốn làm thông gia thì cô mới chột dạ khi nhớ đến việc dạo này Yên hay đến nhà chơi như một điều không bình thường. Trong thâm tâm, từ lâu Dung đã chỉ yêu và thương Khanh chứ không nghĩ đến ai khác.

- Dung, bây giờ bố nói thế này… Tiếng ông Thứ cắt ngang suy nghĩ khiến Dung giật mình:

- Dạ… Dung lí nhí.

Giọng ông Thứ khàn khàn chậm dãi cất lên khiến Dung lạnh sống lưng:

- Người xưa có nói Trời phải mưa, con gái phải lấy chồng. Mày bây giờ lớn rồi, trước sau gì thì cũng đến ngày tao phải lo. Bữa trước bố với ông Quyết đây đã bàn tính rồi, hai nhà mình cùng bỏ quê hương lên cái đất này sinh cơ lập nghiệp, bao ngày sống chết có nhau thì giờ cũng càng phải quan tâm đến nhau. Dạo mày với thằng Yên mới sinh ra tuy không cùng tháng nhưng cùng năm, bố và ông Quyết đây đã có hẹn ước với nhau, thằng Yên đây cũng là người có tâm, hiền lành ngoan ngoãn, nó theo đuổi mày bấy lâu rồi, hôm nay hai bố con sang đây chính thức đặt vấn đề với bố để được đi lại tìm hiểu. Bố nói vậy để mày biết mà lựa, từ nay chơi bời quan hệ bạn bè ít thôi để dành thời gian mà lo cho chuyện gia đình sau này bởi con gái có thì. Đến sang năm hai gia đình sẽ bàn tính bước tiếp theo. Phải không ông ? Ông Thứ quay sang hỏi ông Quyết.

- Dạ, dạ vâng… cám ơn ông đã giữ lời hẹn - Ông Quyết rối rít và nâng chén nước uống một ngụm kêu đánh ực để nén cái sự lúng túng xuống bụng, còn Yên vẫn cúi mặt lấy ngón tay cậy cậy miệng cái chén uống nước.

Nghe bố nói Dung nghẹn ngào không thốt lên lời bởi cô biết bố vốn là người có tính cách khá độc đoán và nóng như lửa, trong gia đình Mọi chuyện từ lớn đến nhỏ trong gia đình hầu như đều do ông quyết định mà ít ai dám làm trái ý. Cũng nhờ có tính cách ấy mà ông mới chèo lái gia đình trụ vững được ở cái đất này từ đó đến nay. Ngoài việc khai hoang cày cuốc tạo ra một cơ ngơi bề thế thì ông cũng được nhiều người trong vùng biết đến với nghề thầy cúng và dạy chữ nho viết sớ. Ngoài ra ông còn mở lò võ dạy võ thuật cho mấy chục thanh niên làng, tay chân nhỏ thó vậy mà ông có thể cầm chiếc xà beng dài một mét rưỡi múa vù vù như không khiến mấy thanh niên làng khiếp vía. Mấy anh con trai mặc dù đã có vợ con nhưng khi làm điều gì chướng tai gai mắt là ông gọi sang đánh đòn cứ như con nít.

 Ông Thứ đã dứt lời từ khi nào nhưng Dung không để ý bởi sự việc diễn biến quá đột ngột, vốn dĩ chưa quen với sóng gió hoặc những cú sốc tâm lý như vậy làm Dung đau đớn, cảm giác tuyệt vọng bóp nghẹt khiến trái tim bé nhỏ đang đập loạn xạ trong lồng ngực cô. Một lát sau, lấy hết sức bình tĩnh, cô trả lời:

- Con không! Vì con có người khác rồi - Liếc nhìn chiếc mâm bồng, Dung gằn giọng nói với Yên - Cậu mang những thứ này về đi cho…

- Choang! - Ông Thứ giang tay đập cái ấm pha trà xuống nền nhà làm chiếc ấm vỡ tan rồi quát lớn:

- Thằng nào, đó là thằng nào, phải cái thằng thợ hàn không? Khốn nạn…

Dung chạy một mạch vào phòng ngủ chốt cửa lại. Bên ngoài, ông Quyết can ngăn:

- Bình tĩnh ông ạ, phải để thời gian cho con nó suy nghĩ đã, rồi đâu sẽ vào đấy.

Chiều hôm sau, Dung đến tìm và kể lại chuyện cho Khanh, hai đứa đạp xe lên sân trường mỗi đứa ngồi một góc và lặng lẽ khóc mà chẳng nói được câu nào. Mãi đến xế chiều Dung mới đạp xe về, còn Khanh vẫn ngồi chết lặng trong đau đớn. Nhiều ngày sau đó Dung bỏ ăn, tư tưởng bất an và những lời đe nẹt mắng nhiếc của bố khiến người gậy rộc. Đám bạn của Khanh thì động viên: Muốn tán được gái thì phải chai mặt, thi thoảng lại hộ tống Khanh vào thăm Dung. Thương Dung lắm nhưng Khanh cũng không dám vào thăm Dung thường xuyên như xưa bởi mỗi lần giáp mặt với bố Dung cậu đều nhận được từ ông những ánh mắt, điệu cười ghẻ lạnh và những lời mắng nhiếc chửi rủa lại trút lên lưng Dung.

Biết chuyện của Dung, mẹ cô và mấy anh chị em trong gia đình cùng tìm lời lẽ khuyên giải muốn để Dung tự ý lựa chọn cho tương lai của mình nhưng bản tính độc đoán nên ông Thứ đều bỏ ngoài tai.

Một hôm, ông nhắn Khanh vào gặp để nói chuyện. Vốn thâm nho nên ông tỏ ra khá lịch sự khi ân cần pha trà mời Khanh và hỏi thăm chuyện gia đình. Mãi cuối buổi ông mới lên giọng kẻ cả:

- Chẳng biết cậu suy nghĩ rộng hẹp thế nào nhưng tôi thấy người xưa thường nói: Kình nghê vui thú kình nghê/Tép tôm thì lại vui bề tép tôm! Tôi biết cậu thương con Dung đấy, ừ nhưng mà… con Dung nó vốn được chăm bẵm chiều chuộng từ bé nên chỉ biết ăn mà không biết lo đâu. Gia cảnh nhà tôi và cậu mỗi người mỗi khác, nếu sau này cậu và nó có lấy nhau thì nó làm sao mà gánh vác nổi trách nhiệm bên gia đình cậu? Tôi bây giờ đã già, cũng muốn tìm được người nào môn đăng hộ đối một tý mà giúp lo liệu cai quản một phần cái gia sản này. Thôi thì cậu buông tha cho nó, cũng một phần là nó cũng đã có nơi có chốn rồi. Vả lại những người thông minh tài ba, tương lai sáng chói như cậu thì kiếm đâu chẳng được vợ, việc gì mà phải cố đấm ăn xôi, Cậu nhỉ ?

Uất lên tận cổ khi nghe ông Thứ giảng giải về gia cảnh, Khanh đáp lời:

- Cháu cảm ơn bác đã răn dạy, nhưng xin bác hiểu cho ạ, lòng dạ cháu hoàn toàn trong sáng, vả lại chúng cháu có bàn tay để lao động…

Dằn mạnh cái chén nước xuống bàn, ông Thứ cắt ngang lời:

- Trong sáng cái con khỉ, thử hỏi cậu có trong sáng không nếu con Dung không sinh ra ở cái nhà này, nếu nó không có cái gia sản này ? thời buổi này không có bột thì đừng mong gột lên hồ…

Nằm trong buồng thấy bố to tiếng với Khanh, Dung chỉ biết úp mặt xuống gối khóc nức nở. Nghe thấy tiếng sụt sùi của cô, Khanh nén hận xin phép ra về.

Suốt cả đêm ấy Khanh không hề chợp mắt, nằm nghĩ lại những câu nói ban tối của ông Thứ mà thấy tủi và buồn với hoàn cảnh của gia đình. Sinh ra trong gia đình có 6 anh chị em cả nhà chỉ trông chờ vào 3 sào ruộng đồng chiêm trũng, bố lại thường xuyên đau yếu nên nhà Khanh nghèo lắm, đỗ đại học nhưng Khanh không đi học cũng một phần bởi cám cảnh cái nghèo mà cậu muốn ở nhà kiếm tiền phụ giúp gia đình. Cái nghèo nó đeo đẳng, hằn vết trong cách nghĩ cách cư xử làm Khanh luôn mặc cảm tự ti trước mọi người. Hơn 3 năm trời cậu không dám nói lời yêu với Dung bởi sợ rằng nếu lấy nhau thì sau này Dung sẽ khổ vì Khanh. Tối nay ông Thứ nói vậy chẳng khác nào lưỡi dao khoét sâu vào trái tim vốn dễ thương tổn của cậu.

Sáng hôm sau Khanh sang xưởng gặp ông chủ xin nghỉ một ngày cho tĩnh tâm vì chẳng còn bụng dạ nào để làm việc nữa. Hai hôm sau thì Dung đạp xe ra gặp Khanh, thấy Dung mắt đỏ hoe sưng húp mà lòng Khanh quặn thắt. Hai người cùng ra quán nước bờ sông ngồi lặng,

 Mãi gần tối, Dung mới nuốt nước mắt bảo Khanh:

- Bố Dung khó tính và độc đoán lắm, chỉ còn cách này thôi Khanh ơi…

- Chẳng còn cách nào nữa đâu Dung…

- Chúng mình hãy đi đâu đó thật xa để sinh sống, không ai biết, chỉ có hai đứa mình thì sẽ không có ai làm phiền gì nữa…

Quá đường đột vì ý định của Dung, Khanh nghẹn lời:

- Không được đâu Dung à, chúng mình còn bố mẹ, vả lại Dung không sống kham khổ được như Khanh đâu…

Dựa đầu vào vai Khanh, Dung khóc nấc. Một lát sau Khanh đưa cô về đến đầu ngõ rồi mới quay đầu xe về nhà.

Cả tuần sau đó, ý định hai đứa đi đâu đó thật xa như lời Dung lúc nào cũng luẩn quất trong đầu Khanh. Với cậu dù ở môi trường nào thì Khanh cũng có thể tự lập bằng đôi tay của mình, thế nhưng với Dung vốn quen cuộc sống nhung lụa từ nhỏ chắc chắn sẽ không dễ dàng thích nghi với điều kiện sống kham khổ vì miếng cơm manh áo và những khó khăn thường ngày. Hơn nữa, những câu nói bữa trước của ông Thứ đã động chạm đến nơi nhạy cảm nhất của tình cảm tâm hồn Khanh - điều mà bấy lâu nay cậu luôn mặc cảm với bạn bè và với Dung. Thương Dung lắm nhưng Khanh cũng không thể giúp hoặc động viên an ủi được vì hai người rất ít có cơ hội để gặp nhau.

Tình cảnh của hai người ngày càng rơi vào tuyệt vọng khi ông Thứ ngày càng gia tăng sức ép, còn Yên ngày nào cũng đến nhà Dung từ khi trời chưa tối. Phải nói rằng Yên hơn đứt Khanh ở cái khoản trơ lì. Chẳng cần quan tâm đến thái độ cư xử của Dung, Yên có thể ngồi với ông Thứ cả buổi để đánh cờ và hút thuốc lào, thi thoảng còn giúp sửa soạn đồ nghề và giấy bút để ông viết sớ làm lễ cho các con nhang đệ tử đến nhờ vả về đường âm.

Nhùng nhằng mãi tới gần một tháng sau, khi sự tuyệt vọng và tủi hận lên đến đỉnh điểm thì Khanh chợt nhớ đến một người bạn thân hồi nhỏ hiện đang cùng gia đình lập nghiệp mãi trong Đồng Nai, dịp về quê nó ngỏ lời rủ Khanh theo nó vào đó làm ăn. Nghĩ là làm, cậu sang gặp ông chủ xưởng xin tạm ứng tiền công, sáng sớm hôm sau nhân lúc cả nhà đi làm vắng cậu viết vỏn vẹn mấy chữ: "Bố mẹ yên tâm không phải lo lắng, con đi làm ăn xa một thời gian" đặt trên bàn uống nước, lấy chiếc túi đựng mấy bộ quần áo, ít đồ dùng cá nhân rồi ra bến bắt xe vào Đồng Nai. Vốn là người đa cảm Khanh thấy lòng quặn thắt bước từng bước chầm chậm theo dọc bờ đê và nhìn như nuốt lấy từng bóng cây, rặng tre và ngôi nhà nhỏ nghèo khó mà cậu đã gắn bó từ khi chào đời. Khanh cảm thấy mình đê hèn khi rời quê hương ra đi trong hoàn cảnh như vậy và sẽ biết bố mẹ anh chị em sẽ rất đau lòng nhưng đó cũng là sự giải thoát cho Dung, cậu hy vọng thời gian sẽ chữa liền vết thương và giúp cho Dung có được hạnh phúc. Quê hương vốn rất vị tha và dung dị sẽ đón cậu trở về với một tâm thế khác bây giờ.

Trưa hôm đó, bố mẹ Khanh đi làm về thấy tờ giấy viết vội của Khanh ai cũng chết lặng bởi trong mắt ông bà Khanh vẫn chỉ là đứa trẻ ít va chạm, hiền lành và hiếu thảo, việc cậu bỏ nhà ra đi quả là chuyện động trời vì ông bà không rõ nguồn cơn vì đâu. Suốt ngày hôm đó và nhiều ngày sau bố mẹ Khanh như người mất hồn đi khắp xóm để hỏi tin tức về Khanh. Dạo ấy việc các thanh niên trai tráng bỏ làng đi lên vùng núi Na Hang Chiêm Hóa hoặc Na Rì Bắc Cạn làm cửu vạn đào đãi vàng hoặc xa hơn nữa là vào Quỳ Châu Nghệ An đào đá đỏ là những nơi vô pháp đầy dẫy khó khăn nguy hiểm vốn xảy ra như cơm bữa và được cánh đầu gấu thêu dệt lên vô số những câu chuyện rùng rợn càng khiến ông bà lo lắng đến tuyệt vọng mà Khanh thì vẫn bặt vô âm tín. Còn Dung, mãi mấy hôm sau mới biết được chuyện Khanh bỏ nhà ra đi, biết lý do Khanh bỏ nhà ra đi cộng thêm những nỗi đau rằn vặt vì tình cảm bị cấm đoán cưỡng ép nên Dung như suy sụp hoàn toàn và lăn ra ốm.

Hơn một tháng sau, không chịu nổi những lời mắng nhiếc chửi rủa của bố,  Dung chấp nhận lời cầu hôn của Yên trong trạng thái buông xuôi chấp nhận số phận. Ngày cưới, Yên mặc bộ comple may sẵn rộng thùng thình như chiếc hình nộm đuổi chim ở ruộng mạ, nụ cười toe toét thường trực trên khuôn mặt hình quả đu đủ lộn ngược, mấy cô làm dịch vụ trang điểm loay hoay cả tiếng, dùng hết cả hộp phấn bông lúa và gần lọ gôm xịt tóc Prince mà vẫn chẳng thể nào xử lý được mái tóc rễ tre và nước da đen nhẻm của Yên khiến khuôn mặt cứ loang lổ như da lợn đen cạo lông thiếu nước. Còn Dung ngồi lì trong phòng mắt ngơ ngác như người mất hồn. Mãi đến lúc nhà trai đến cổng mọi người mới bắt cô thay vội bộ quần áo để hai họ làm thủ tục giao dâu. Không phấn son, không trang điểm chân đi dép lê Dung khóc lặng suốt quãng đường ngồi lên gác baga xe đạp để Yên lai về nhà cùng đoàn đón dâu. Thấy cô khóc ngằn ngặt các cụ già suýt xoa: Đúng là "Khóc như thiếu nữ ngày đi lấy chồng", cái con Dung thế mà hiếu thảo đáo để… họ biết đâu rằng cô đang khóc cho số phận, khóc vì thương Khanh vẫn đang biền biệt ở phương trời nào đó.

*

****

Ba năm sau.

Thời gian như một liều thuốc chữa liền các vết thương nhưng nó cũng để lại những vết sẹo khó lành, mà sẹo thì vốn dĩ hay làm con người ta đau những khi trở trời. Với Dung, 3 năm sau ngày cưới quả là quãng thời gian nặng nề và khủng khiếp. Từ nhỏ đã sống an nhàn được chăm bẵm chiều chuộng nay về nhà chồng vốn là gia đình có truyền thống dĩ nông vi bản, sở hữu những cánh đồng chạy dài tít tắp lại thiếu nhân công lao động đã buộc cô phải thay đổi thói quen sống. Cô lao vào làm việc như con thiêu thân để quên đi những đắng cay tủi nhục của cuộc hôn nhân không có tình yêu, từ cày bừa cấy hái đến chăn trâu bò, gà vịt, giặt rũ quần áo cho cả nhà… tất tần tật cô phải tập làm từ con số không ban đầu. Hàng ngày Dung phải dậy từ 5 giờ sáng để chuẩn bị cơm nước cho cả nhà sau đó cùng chồng ra nuộng nương lo việc đồng áng. Làm việc lam lũ vất vả, về nhà cô lại phải chống chọi với mùi thuốc lào khét lẹt và nước chè đặc phả ra từ người Yên khiến Dung cả ngày chỉ muốn nôn ọe. Quãng thời gian 3 năm trời đã biến cô gái tiểu thư đài các năm nào thành một phụ nữ tiều tụy, gầy guộc nhàu nát như tờ giấy gói hàng. Cũng vì phải làm những công việc nặng nhọc, tư tưởng bất an mà cô cứ có thai đến đâu lại sảy đến đó, 3 năm sau ngày cưới nhưng vợ chồng cô vẫn không thể sinh con dù đã chạy chữa khá nhiều thầy nhiều thuốc khiến bà mẹ chồng cứ tưởng cô vô sinh. Ân hận và thương con lắm nhưng bố mẹ cô cũng chẳng giúp gì được, mỗi lần cô về thăm nhà, hai mẹ con cô chỉ biết ôm nhau khóc ròng.

Lại nói về Khanh, sau buổi dứt tình ra đi ấy cậu bắt xe vào thẳng Đồng Nai, được cậu bạn giúp đỡ xin cho vào làm việc ở một công ty tư nhân chuyên khai thác chế biến mủ cao su. Vốn bản tính cần cù chịu khó và thông minh cậu  nén nỗi hận âm thầm làm việc và học tập thêm cách thức, kinh nghiệm quản lý của ông chủ. Đến năm thứ hai Khanh được ông chủ tin cẩn giao phụ trách đội khai thác, do hoàn thành tốt công việc và đúng thời điểm công ty làm ăn khấm khá nên cậu được ông chủ trả lương thưởng hào phóng nên ngần ấy thời gian Khanh cũng tích cóp được chút vốn liếng kha khá. Tuy vậy, trong suốt thời gian gần ba năm Khanh sống thu mình, vô cảm trước những cám dỗ, tình cảm trai gái đời thường, cậu dấu bặt thông tin không hề liên hệ với gia đình bởi sợ rằng sẽ gợi lại nỗi đau cho cả Cậu và Dung.

Thế nhưng đường đời mỗi con người vốn công bằng bởi sự sinh ra rồi lớn lên của ai đó không phải là một may rủi trong tự nhiên hoặc là một sự nhầm lẫn hay rủi do mà có lẽ đều do số trời sắp đặt. Một bận Khanh bị sốt vàng da vốn là một trong những căn bệnh nguy hiểm của vùng Đông Nam bộ này. Trong hơn một tháng trời nằm viện với những cơn sốt thập tử nhất sinh Khanh được một cô y tá chăm sóc cho từ miếng ăn ngụm nước. Vốn sinh ra trong một gia đình nghèo ở miệt vườn Nam bộ sau được bố mẹ cho theo học trung cấp y rồi vào làm điều dưỡng tại bệnh viện huyện, những cử chỉ và thái độ chăm sóc ân cần của Hồng đã đánh thức trái tim tưởng như đã chai lì của Khanh, ngược lại Hồng cũng cảm mến tính bền bỉ chịu đựng đau đớn ở cậu, cũng từ đó mà tình cảm giữa hai người nảy nở. Nén chịu trong lòng bấy lâu, Khanh mở lòng kể hết mọi chuyện về hoàn cánh trái ngang của mình với Hồng và cô cũng thông cảm và chia sẻ hoàn cảnh với Khanh. Đến cuối năm đó hai người đính ước và tính chuyện hôn nhân. Ban đầu Khanh định cứ ở vậy với nhau nhưng thương Hồng là phận gái nếu làm như vậy sẽ mang tiếng cho cô là theo không nên mãi dịp gần tết, hai người xin phép đơn vị và ông chủ để Khanh đưa Hồng về quê ra mắt gia đình.

Sau gần một tuần ngồi xe, Khanh và Hồng cũng về đến cái bến xe mà 3 năm trước Khanh đã rơi nước mắt rời quê hương ra đi. Nghe tiếng chó sủa bố mẹ cậu ngồi trong nhà ngó ra chợt chết lặng khi thấy Khanh - đứa con yêu quý mà ông bà tưởng đã biệt tích năm nào. Chẳng mấy chốc cái tin Khanh còn sống cùng với một cô gái Nam bộ trở về nhà đã loan khắp xóm, ngay chiều hôm ấy cả làng đến chia vui với bố mẹ và cậu. Lần đầu tiên mọi người trong xóm được thấy một cô người con gái Nam bộ ở một nơi xa tít mù tắp, giọng nói thì cứ líu lo như chim sáo nên ai cũng cảm thấy tò mò muốn bắt chuyện.

Suốt cả chiều và tối hôm ấy kể cả trong bữa cơm đôi bên cứ mừng mừng tủi tủi, tranh nhau kể cho nhau nghe những chuyện xảy ra trong quãng thời gian mà Khanh xa nhà, duy chỉ có điều mà ai cũng tránh không muốn nói tới đó là chuyện của Khanh với Dung cũng như lý do mà Khanh rời nhà ra đi mấy năm trước.

Ngẫm ra, đời người cũng chẳng khác nào con đường đi của đàn kiến bé nhỏ, đôi khi ta cùng đi chung trên nó, nhìn thấy nhau đấy, biết được tâm tư tình cảm của nhau đấy nhưng lại suốt đời tiệm cận như hai đường thẳng song song. Thế nhưng khi ta không cùng đi chung một đường mà trái lại hai người ở hai phía ngược chiều thì nhiều lúc lại gặp nhau dù không mong muốn. Mãi đến lúc trước khi đi ngủ mẹ Khanh mới nói cho cậu và Hồng biết tin ông Thứ bị ốm nặng sắp mất và khuyên cậu nghĩa tử là nghĩa tận, Khanh nên vào thăm một lần cho phải đạo làm người.

Nỗi hận năm nào tưởng chừng đã chìm trong Khanh, cậu không muốn thăm nom để tránh gợi lại nỗi đau năm nào, thế nhưng Hồng vốn là người thông minh, nhanh nhạy biết cư xử nên sáng hôm sau cô chủ động đi mua ít sữa, hoa quả bánh kẹo rồi kéo bằng được Khanh lên xe để đưa vào thăm ông Thứ. Vẫn căn nhà ấy với bộn bàn ghế uống nước năm nào nhưng nay im ắng tĩnh mịch vô cùng, ông Thứ nằm trên chiếc giường kê sát cửa sổ cơ thể teo tóp, mấy anh chị em trong đó có cả Như và Dung đang ngồi xung quanh. Thấy Khanh và Hồng bước vào cả nhà như chết lặng không nói được câu nào, Dung thì ngây dại, ngước đôi mắt khô khốc nhìn Khanh trân trân. Hồng chủ động kéo hai cái ghế cho cô và Khanh ngồi cạnh giường. Sau 3 năm trời đằng đẵng không gặp lại, giờ ngồi cạnh nhau mà Khanh không dám nhìn sang Dung bởi cơ thể đen đúa nhàu nhĩ của cô làm Khanh thấy quặn thắt vì thương xót. Được một lát Như hỏi:

- Mày về bao giờ hả Khanh?

- Em về hôm qua anh ạ

- Vừa rồi mày đi đâu sống, làm ăn thế nào?

- Xa, xa lắm anh ạ. Em vẫn vậy, như mọi người thôi, Bác ốm lâu chưa.

Nằm trên giường nghe thấy Như nhắc đến Khanh ông Thứ mở mắt nhìn Khanh rồi mấp máy môi hỏi nhỏ:

- Thằng Khanh đấy à?

- Vâng ạ.

Hai giòng nước mắt chợt chảy dài trên khuôn mặt teo tóp của ông Thứ, lâu lắm rồi mọi người mới thấy ông khóc.

Lát sau, ông ngoảnh nhìn mọi người và nói nhỏ:

- Chúng mày ra ngoài đi, Thằng Như, con Dung với hai đứa ở lại bác nói mấy lời...

Biết tính ông, mọi người cùng lui ra ngoài chỉ còn lại hai anh em Dung, Như và Khanh với Hồng. Sau khi bảo Như đỡ dậy dựa lưng vào chiếc gối kê sát tường, ông Thứ bảo Dung:

- Dung, mày rót cho bố 3 chén rượu...

- Bố, đừng uống rượu bố ạ... Như ngăn lại, ông Thứ chừng mắt:

- Cứ rót đi, tao chưa chết được...

Dung lấy 3 cái chén sứ mắt trâu đặt vào chiếc khay nhỏ và rót mỗi chén một lưng rượu đặt trước mặt ông Thứ rồi định quay ra, ông dịu dàng bảo:

- Dung, con ngồi đấy để bố nói này với mấy đứa…

Dung rón rén ngồi xuống, ông Thứ chậm rãi vừa thở vừa nói:

- Khanh à, đời người ta sinh con ra ai cũng mong muốn con cái được may mắn, hạnh phúc hay khổ đau trước sau ai cũng đều phải nếm trải vì đó là số phận. Con Dung nó là phận gái yếu đuối, trước đây cháu thương yêu nó thế nào bác biết nhưng bác ngăn cản cháu đến với nó cũng chỉ là mong muốn cho nó có được cuộc sống hơn người. Gần đất xa trời rồi, giờ nó thế này bác đau lòng lắm nhưng chẳng ai quay ngược lại được thời gian để mà làm lại. Thế nhưng bây giờ thấy hai đứa cháu như thế này là bác cũng vui và nguôi ngoai đi một phần.

Dừng lại một lát, khuôn mặt rơi hai dòng nước mắt ông nhấc chén rượu và nói tiếp:

- Chén rượu này coi như một lời xin lỗi cháu và con Dung, cháu à...

Dung cầm chén rượu lên uống một hơi cạn, mắt ráo hoảng vì chẳng còn nước mắt và cảm xúc mà khóc nữa.

Vui buồn lẫn lộn, Khanh dành mấy phút kể vắn tắt tình hình cuộc sống hiện tại của mình cho ông Thứ, Dung và Như biết. Đoán biết tâm trạng Khanh, Hồng xin phép ông Thứ và mọi người ra ngoài trước, để lại cho Khanh và Dung một chút thời gian riêng tư. Cậu lẳng lặng lấy chiếc nhẫn đặt vào tay Dung, đến lúc ấy Dung mới khóc òa. Khanh an ủi.

- Dung à, chúng ta là những người đi những con đường khác nhau trong đời, nhưng dù đi tới đâu, chúng ta cũng mang theo mình một phần của nhau, nghĩ tốt về nhau là điều Khanh luôn mong muốn, Dung hiểu không?

Nói rồi Khanh lấy trong túi ra chiếc nhẫn năm nào Dung tặng Khanh, nhìn vào mặt nhẫn khắc nổi chữ D, cậu nói với Dung mà như cầu nguyện:

Chiếc nhẫn này của Dung đấy, mình giữ nó trong suốt những năm tháng xa nhà bởi nó là điềm báo số phận của chúng mình, có tên Dung thôi mà không có Khanh, bây giờ nó thuộc về Dung.

Nói rồi Khanh đặt chiếc nhẫn vào bàn tay gầy guộc của Dung.

Trước khi ra về, Khanh nắm tay ông Thứ thật chặt và mong ông giữ gìn sức khỏe và sớm bình phục. Về phần mình, ông Thứ cũng cảm thấy nhẹ lòng khi nói ra được với Khanh và Dung những điều dằn vặt trong lòng ông bấy nay, nhất là khi cuộc sống giờ đây chỉ tính bằng ngày bằng giờ. Chỉ tội nghiệp cho Dung, cô cứ ngồi co ro trong góc giường bên cạnh bố tiều tụy như một con mèo ốm, lẻ loi và bất lực.