Một dạo đi công tác tại một xã vùng
đồng bào dân tộc Dao, đến bữa cơm được bố trí ngồi cùng bác chủ nhà cũng là một
thầy cúng to nhất làng. Quen phong tục của người Kinh, để tỏ lòng kính trọng
mình gắp chiếc đầu gà trống có cái mào to lặc lè cho bác, tự nhiên thấy mặt bác
đỏ ửng rồi ấp úng:
- Không... bác không ăn cái này...
Thấy lạ nhưng không tiện hỏi, mình
chuyển cái đầu gà cho đồng chí chủ tịch, ông cũng lắc đầu quầy quậy không ăn.
Tay cán bộ văn hóa cũng là dân tộc Dao thấy vậy ghé tai mình nói nhỏ:
- Ở đây con trai dân tộc Dao, nhất
là thầy cúng họ không ăn đầu gà đâu.
- Sao thể nhể? Mình hỏi lại.
- Giờ ăn đã, tý nữa tao kể chuyện
cho mà nghe - Tay cán bộ văn hóa nhắc.
Sau bữa cơm, hai thằng chui vào góc
nhà ngủ trưa. Nhớ lại cái vụ đầu gà, mình gặng hỏi, tay cán bộ văn hóa xã mới
kể một câu chuyện khá ky kỳ.
Chuyện kể rằng, xưa kia ở một nhà nọ
người dân tộc Dao có hai chị em gái, cô chị thì lười chảy thây, suốt ngày chỉ
ăn rồi trang điểm, ra ngắm vào vuốt. Trái lại với chị, cô em lại chịu khó nết
na, cả ngày làm quần quật, đầu tắt mặt tối. Hết lên nương lại cơm nước, lợn gà.
Nhưng cô em được tay nuôi nên lợn gà cứ béo nung núc. Mà ngày ấy, ngan, gà,
ngỗng, vịt của người Dao không có mào, đầu cứ trơ thổ địa như đầu chim kền kền
nên trông rất xấu.
Một hôm, cô em lên rừng làm nương,
đến cuối buổi chọn được một đám cây nứa khô liền chặt và bó một vác mang về
nhà. Đến cổng vừa mệt mỏi, mồ hôi nhễ nhại, thấy cô chị chẳng chịu cơm nước,
đàn gà, ngan, vịt thì bỏ đói kêu quang quác. Đã vậy cô chị lại còn lấy con dao
thái rau ra tỉa tót cho gọn đám cỏ đen ở khu vực ngã ba thầm kín. Bực mình, cô
em liền vứt mạnh bó củi nứa trên vai xuống đất khiến cho dây buộc đứt tung và
kêu đánh xoảng một cái làm cô chị giật mình, lỡ tay gạt mạnh một phát. Dao sắc
khiến cho hai mảnh thè lè và cái hạt ngô bị đứt lất lểu. Đúng lúc đàn gà, ngan,
vịt đang đói liền xông vào tranh cướp và dứt ra khỏi gốc. Con gà trống cậy chân
dài sức rộng thì dứt được mảnh to nhất nhưng vướng không nuốt được cứ vẫy
ngang, vẫy ngang thì bị dính vào hai bên cằm. Bực mình hắn ta vẫy lên vẫy xuống
thì dính ngay nên trán và hóa thành cái mào đỏ tron trót, lại có cái diềm toe
toét giống như chỗ vết cắt của con dao thái rau. Trong khi đó, con gà mái chân
chậm mắt mờ vì đói nên chỉ kiếm được miếng nhỏ, vì vậy cái mào của nó vừa bé
vừa mỏng. Còn con ngan đực, vốn chậm chạp nên đến muộn nhất và chỉ nhặt được
cái đầu hạt ngô, vì vậy mào ngan chỉ có một mẩu hồng hồng, đo đỏ như bây giờ.
Cũng chính vì nguồn gốc của cái mào
như vậy mà để lại tiếng xấu cho cả cái đầu. Vì vậy đàn ông dân tộc Dao không
bao giờ ăn cái của nợ đó, nhất là các thầy cúng lại càng tránh xa. Câu chuyện
dân gian này nó ngấm vào tiềm thức của mọi người dân tộc Dao đến tận ngày nay.
Các bạn không tin thì khi nào vào
vùng đồng bào Dao, nhất là người Dao đỏ thì cứ kiểm tra bằng cách mời mấy bác
nam giới món đầu gà xem phản ứng của họ thế nào nhé.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét